Gümüş ayarları: 999, 925, 900 ve 800 ayar ne demek?
Gümüşte ayar, alaşımın binde kaçının saf gümüş olduğunu gösterir. 925 ayar bir yüzüğün her bin biriminin 925’i gümüş, kalanı çoğunlukla bakırdır.
Ayar ve milyem
Gümüşte saflık binde olarak yazılır ve buna milyem denir. 1.000 milyem tamamen saf gümüş demektir. 925 milyem %92,5, 800 milyem %80 saflığa karşılık gelir. Türkiye’de gümüş için “ayar” denildiğinde de bu sayı kastedilir; altındaki 24’lük ayar sistemi gümüşte kullanılmaz.
| Ayar | Milyem | Saf gümüş | Nerede görülür |
|---|---|---|---|
| 999 ayar | 999 | %99,9 | Külçe, granül, yatırımlık sikke |
| 925 ayar | 925 | %92,5 | Takı, çatal bıçak, hediyelik eşya |
| 900 ayar | 900 | %90 | Eski madeni paralar |
| 800 ayar | 800 | %80 | Eski takı, çatal bıçak ve süs eşyaları |
925 ayar neden bu kadar yaygın?
Saf gümüş yumuşaktır; çizilir, eğilir ve ince işçiliği uzun süre taşıyamaz. Az miktarda bakır eklenince metal sertleşir ve takı, çatal bıçak gibi günlük kullanılan eşyalar için uygun hale gelir. Bu iş için en yaygın alaşım 925 ayardır (sterling gümüş). 900 ayar eski madeni paralarda, 800 ayar ise daha çok eski takı ve sofra eşyalarında karşınıza çıkar.
Damgalar nasıl okunur?
- “925”, “STERLING” ya da “STER” damgası 925 ayar gümüşü gösterir.
- “999” ya da “FINE” damgası saf gümüşe yakın külçe ve sikkelerde bulunur.
- “900” ve “800” damgaları ilgili milyemi gösterir.
- İngiliz yapımı eşyalarda sterling gümüş, yürüyen aslan figürlü damgayla da belirtilir.
- “EP”, “EPNS” gibi damgalar gümüş kaplama anlamına gelir; bu eşyaların içindeki gümüş çok azdır.
Damga çoğu zaman yüzüğün iç yüzeyinde, kolyenin kilidinde ya da çatal bıçağın sap arkasında küçük harflerle yer alır.
Güncel gram değerleri
1 gram saf gümüş şu an ₺75,92. Ayarlı gümüşün bir gramındaki gümüşün değeri, bu sayının ayar oranıyla çarpımıdır:
| Ayar | 1 gram (TL) | 1 gram (dolar) | Nerede görülür |
|---|---|---|---|
| 999 ayar | ₺75,85 | $1,510 | Külçe, granül, yatırımlık sikke |
| 925 ayar | ₺70,23 | $1,390 | Takı, çatal bıçak, hediyelik eşya |
| 900 ayar | ₺68,33 | $1,360 | Eski madeni paralar |
| 800 ayar | ₺60,74 | $1,210 | Eski takı, çatal bıçak ve süs eşyaları |
Değerler eşyanın içindeki gümüşün değeridir; işçilik ve alış-satış farkı içermez.
Eşyamın değerini nasıl hesaplarım?
Ağırlığı gram olarak tartın, ayar oranıyla ve saf gram gümüş değeriyle çarpın. Örneğin 40 gramlık 925 ayar bir bileziğin içindeki gümüşün değeri 40 × 0,925 × ₺75,92 = ₺2.809,04 eder. Ana sayfadaki hesaplayıcı bu işlemi sizin için yapar.